เวลาในการรับประทานยา...สำคัญขนาดนั้นเลยหรือ
posted on 08 Dec 2009 23:14 by healthylife in Medicine-knowledgeยานี้กินก่อนอาหาร ยานี้กินหลังอาหาร เยอะแยะไปหมด แต่กินยาก่อนหรือหลังอาหารนี่สำคัญยังไง .... เป็นคำถามที่อาจคาใจใครหลายคน เดี๋ยววันนี้ผมจะอธิบายให้ฟังอย่างง่าย ๆ นะครับ
1. ก่อนอาหาร ส่วนใหญ่ถ้าเป็นยาที่ได้จากโรงพยาบาลสมัยนี้ มักจะมีบอกที่ฉลากด้วยว่าก่อนอาหาร ....นาที แต่ถ้าหากเป็นร้านยาส่วนใหญ่ที่ยังเขียนซองยาอยู่ มักจะไม่มีฉลากกำกับ จะมีก็แค่ว่า ก่อนอาหาร ทำให้หลายคนเข้าใจผิด คิดว่าทานก่อนที่จะรับประทานอาหารได้เลย ซึ่งจริง ๆ แล้วควรทานก่อนรับประทานอาหารอย่างน้อย 30 นาที
จุดประสงค์จริง ๆ ของการให้รับประทานยาก่อนอาหาร ก็คือ ต้องการให้รับประทานยาในขณะท้องว่าง เนื่องจากยานั้นอาจถูกรบกวนการดูดซึมเมื่อมีอาหารอยู่ในกระเพาะ, ยานั้นไม่ทนต่อกรด หรือถูกดูดซึมได้ไม่ดีในสภาวะที่ในกระเพาะมีความเป็นกรด (ในขณะรับประทานอาหาร กระเพาะก็จะมีการหลั่งกรดออกมาย่อยอาหาร)
2. หลังอาหาร ปกติแล้วยาที่รับประทานหลังอาหารก็คือ ยาส่วนใหญ่ ที่ไม่มีปัญหาเรื่องการถูกรบกวนดูดซึมจากอาหาร แต่ก็มียาหลายอย่างที่ถูกรบกวนการดูดซึมโดยอาหาร แต่ก็จำเป็นต้องรับประทานหลังอาหาร เนื่องจาก ยานั้นอาจระคายเคืองกระเพาะอาหาร หรือหากทานขณะท้องว่างอาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน
ยาที่ต้องรับประทานหลังอาหาร โดยปกติแล้วก็สามารถทานหลังอาหาร 15 นาทีหรือทานทันทีหลังมื้ออาหารเลยก็ได้ โดยเฉพาะยากลุ่มที่ทำให้เกิดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร ควรทานหลังอาหารทันที และดื่มน้ำตามมาก ๆ
3. ทุก....ชั่วโมง เวลามีอาการ..... ตัวอย่างง่าย ๆ ของยากลุ่มนี้ก็เช่น พาราเซตามอล ยาแก้ปวด ลดไข้ สามัญประจำบ้าน ที่เรา ๆ ท่าน ๆ รู้จักกันนี่แหละครับ ยาที่มีฉลากช่วยแบบนี้จะเป็นยาที่ไม่ค่อยมีปัญหาในการรับประทานกันซักเท่าไหร่ เพราะเป็นยาที่ทานได้เมื่อมีอาการ จะมีปัญหาก็ต่อเมื่อใช้ในขนาดที่เกินกว่าที่กำหนด หรือทานถี่ บ่อยกว่าช่วงเวลาที่กำหนด เช่น พารา ให้ทานทุก 4-6 ชม. แต่ว่ากินไป 2 ชม. แล้วรู้สึกยังไม่ดีขึ้นก็ทานซ้ำอีกเรื่อย ๆ แบบนี้จากยารักษาโรค อาจกลายเป็นยาพิษได้ ควรปฏิบัติตามฉลากอย่างเคร่งครัดนะครับ
เวลาไปซื้อยา อ่านฉลากแล้วไม่เข้าใจ หรือสงสัยอะไร ควรถามเภสัชกรตรงนั้นเลยครับ เป็นสิทธิของเราอยู่แล้วครับ (ให้เภสัชกรได้แสดงฝีมือหน่อย ไม่ใช่แค่ได้ชื่อว่าคนขายยา)
4. ก่อนนอน ยานี้ส่วนใหญ่ไม่ค่อยมีปัญหาในการรับประทานกันซักเท่าไหร่ครับ ตรงตัวเลย แนะนำให้ทานก่อนนอน 15 - 30 นาที ยาที่ทานแล้วอาจทำให้ง่วงซึม ก็แนะนำให้ทานเวลานี้
คิดว่ายังมีเรื่องเกี่ยวกับวิธีการรับประทานยา การใช้ยาที่หลายคนยังไม่ทราบ หรือทราบแต่ยังทราบไม่หมด อีกหลายอย่างนะครับ แล้วจะค่อย ๆ ทยอยนำมาเล่าให้ทุกท่านทราบ สลับกับการนำเรื่องดี ๆ เกี่ยวกับสุขภาพมานำเสนอนะครับ
สุดท้ายนี้อยากฝากทุกคนว่า ยาที่เรารับประทานกันอยู่นั้น ไม่ใช่ยาวิเศษ ที่กินแล้วหายได้ทันทีนะครับ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการปฏิบัติตัวของเราด้วย ถ้ากินยาแล้วไม่หาย ควรลองทบทวนดูก่อนว่าเราปฏิบัติตัวในการรักษาสุขภาพถูกต้องหรือยัง ลูกค้าร้านยาที่ผมทำงาน ชอบมาบ่นว่ายาแก้ไอกินแล้วไม่เห็นหายเลย พอซักถามการปฏิบัติตัวก็พบว่า ยังกินของเย็นบ้าง นอนตากแอร์บ้าง สูบบุหรี่บ้าง........แบบนี้ ยาเทวดาก็ไม่ช่วยหรอกนะครับ